Raadsvoorstel

 Voorstel
1. De Programmarekening 2025 vaststellen;
2. Het rekeningresultaat na bestemming 2025 van € 3.630.098,- toevoegen aan de algemene reserve; Ten laste van de algemene reserve is al een bedrag van € 2.750.420,- overgeheveld naar de budgetten in de begroting 2026
3. Ten laste van de algemene reserve voor een bedrag van € 469.000,- toevoegen aan de reserve Onderwijshuisvesting;
4. Ten laste van de algemene reserve voor een bedrag van € 56.000,- toevoegen aan de reserve stimulering goedkope woningbouw;
 

Geachte raad,

Inleiding
Hierbij bieden wij u de Jaarstukken 2025 aan. Dit raadsvoorstel bestaat uit de onderdelen de programmarekening en rechtmatigheid.

Programmarekening
De programmarekening vormt het sluitstuk van de planning- en control cyclus van het jaar 2025. In de kwartaalrapportages hebben wij u gedurende het jaar 2025 op de hoogte gesteld van de voortgang van de uitvoering van de begroting en eventuele financiële bijzonderheden. In de programmarekening 2025 leggen wij verantwoording af over het resultaat en de financiële gevolgen daarvan. De gemeenteraad stelt de programmarekening 2025 vast. Door vaststelling van de programmarekening verleent de gemeenteraad het college tevens decharge voor het gevoerde financiële beheer. Het is van belang dat de raad alle realisaties en afwijkingen ten opzichte van de begroting over het afgelopen jaar goedkeurt. In de beleidsverantwoordingen zijn de financiële en inhoudelijke resultaten toegelicht.
  
Het jaar 2025 was opnieuw een bewogen jaar. Gedurende het hele jaar werden we geconfronteerd met de aanhoudende oorlog in Oekraïne. Daarnaast kregen we te maken met de energiecrisis, de (oplopende) inflatie, stikstofproblematiek en aanhoudende krapte op zowel de arbeidsmarkt als de woningmarkt. Ook de opvang van vluchtelingen en ontheemden uit Oekraïne vroeg blijvende aandacht.

Deze ontwikkelingen hebben een aanzienlijke impact op ons land, onze gemeente en onze financiële positie. Ze raken burgers, bedrijven en instellingen in onze gemeente direct. Dit stelt ons voortdurend voor nieuwe vraagstukken en (nieuwe) uitdagingen.

In opdracht van de raad zijn de jaarstukken gecontroleerd door een onafhankelijke accountant (Baker Tilly Accountants). De controleverklaring maakt onderdeel uit van de Programmarekening 2025. De accountant heeft een controleverklaring bij de jaarrekening 2025 afgegeven. Deze is als bijlage aan dit voorstel toegevoegd. In deze verklaring wordt bevestigd dat de jaarrekening een getrouwe weergave geeft van de financiële positie en de baten en lasten over 2025.
  
Verder heeft de accountant een controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.
  
Voor de verantwoording van de uitvoering van de begroting 2025 en de financiële bijzonderheden die daarbij horen verwijzen wij u naar de bijgevoegde jaarstukken. De jaarstukken hebben zoals gebruikelijk eenzelfde opzet als de Programmabegroting 2025.

Het rekeningresultaat
 Het BBV verplicht onderscheid te maken tussen het rekeningresultaat:
  - vóór toevoegingen en onttrekkingen aan de gemeentelijke reserves;
  - ná toevoegingen en onttrekkingen aan die reserves.
  
Het rekeningresultaat vóór toevoegingen en onttrekkingen aan de gemeentelijke reserves is niet meer of minder dan het saldo van de gerealiseerde baten en lasten per programma en de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen. Dit bedraagt in de jaarstukken 2025 € 1.259.700,- voordelig. Dit bedrag wordt door het BBV het ‘gerealiseerde resultaat voor bestemming’ genoemd. Het gerealiseerde resultaat voor bestemming levert geen compleet beeld op. Dit houdt immers geen rekening met de toevoegingen en onttrekkingen aan de gemeentelijke reserves, waar de raad eerder toe heeft besloten. Het saldo van die toevoegingen en onttrekkingen bedraagt voor het jaar 2025 € 2.370.398,- voordelig.
  
Combineren wij het gerealiseerde resultaat voor bestemming (€ 1.259.700,- voordelig) met het saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (€ 2.370.398,- voordelig) dan resteert het gerealiseerde resultaat na bestemming. In de Programmarekening 2025 is dat € 3.630.098,- voordelig. Dit gerealiseerde resultaat na bestemming is het bedrag dat kortweg het rekeningresultaat wordt genoemd.

In de onderstaande tabel zijn de cijfers samengevat (afgerond in duizendtallen met als vergelijking de resultaten jaarcijfers 2024 en de begroting 2025).

Voor een uitsplitsing van het rekeningresultaat en de analyse van de oorzaken ervan verwijzen wij u naar de Programmarekening 2025. Daarin treft u een overzicht programmaverantwoording met een specificatie per programma aan. De overschrijdingen zijn toegelicht en passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten binnen het programma.
Een verdere financiële toelichting op hoofdlijnen en de samenstelling en achtergrond van de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves wordt vervolgens per programma en in de balans met toelichting weergegeven.

De cijfermatige specificatie op hoofdlijnen is opgenomen in de bijlage bij dit raadsvoorstel. Voor een nadere toelichting op de onderschrijding van de kapitaallasten en salariskosten inclusief inhuur, verwijzen wij u naar respectievelijk taakveld 9.8 Overige baten en lasten en taakveld 9.4.20 Overhead in Pepperflow.

Nadere bestemming van het rekeningresultaat
De BBV-richtlijnen schrijven voor dat het gerealiseerde resultaat na bestemming (dus het uiteindelijke rekeningresultaat) ten laste of ten gunste wordt gebracht van de algemene reserve. In het geval van de Jaarrekening 2025 gaat het om een toevoeging aan de algemene reserve van € 3.630.098,-. Vooruitlopend op het besluitvormingsproces van de Programmarekening 2025 hebt u in de raadsvergadering van 26 februari 2026 al ingestemd met het overhevelen van een aantal restantbudgetten van 2025 naar 2026. Het totaalbedrag van deze overgehevelde budgetten bedraagt

€ 2.750.420,-. In bijlage 2 van de Jaarstukken 2025 is het overzicht gepresenteerd van deze overgehevelde budgetten. In het ter inzage liggende raadsvoorstel van 26 februari 2026 wordt de overheveling van jaarbudgetten per onderwerp toegelicht. Het na overheveling resterende resultaat 2025 van € 879.678,- kan worden aangewend voor nader te bepalen doelen.

Cijfermatige samenvatting
Wat in de Programmarekening 2025 en dit raadsadvies wordt voorgesteld is cijfermatig als volgt samen te vatten:

B1 Budgetoverhevelingen naar 2026
Vooruitlopend op het besluitvormingsproces van de Programmarekening 2025 hebt u in de raadsvergadering van 26 februari 2026 al ingestemd met het overhevelen van een aantal restantbudgetten 2025 naar 2026.

 
B2 Toevoeging aan reserve Onderwijshuisvesting
Binnen het taakveld Onderwijshuisvesting is (vanuit het verleden) budget geraamd voor de huur van huisvesting speciaal onderwijs. In het verleden huurde de gemeente gebouwen aan de Elspeterweg voor de huisvesting van de Ambelt en het Juniorcollege. Omdat de Ambelt Nunspeet heeft verlaten en het Juniorcollege in een gemeentelijk gebouw is gehuisvest, is bij vaststelling van het oude huisvestingsplan en het Koerpslan besloten de geraamde huurkosten in te zetten als dekking voor de kapitaallasten. Jaarlijks wordt het overschot bepaalt en toegevoegd aan de reserve onderwijshuisvesting. Het overschot 2025 dat te betrekken is bij het Koersplan bedraagt € 204.000,-.

Naar aanleiding van het vastgestelde Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHP) zijn de geraamde kapitaallasten verwerkt in de Programmabegrotingen. Doordat de planning van diverse projecten uit het SHP vertraging oplopen blijft een aanzienlijk deel van de gereserveerde (kapitaal)lasten en het budget huisvesting speciaal Onderwijs in de exploitatie onbenut. Gezien de onzekere bouwmarkt en de daaraan gekoppelde stijging van de bouwkosten wordt voorgesteld conform de bestendige gedragslijn de vrijvallende (kapitaal)lasten van € 265.000,- te reserveren in de reserve Onderwijshuisvesting. Deze reserve kan in de toekomst worden ingezet als dekking van de (hogere) kapitaallasten van de projecten 

Voorgesteld wordt om een bedrag van € 469.000,- toe te voegen aan de reserve Onderwijshuisvesting.
  
B3 Toevoeging aan reserve Reserve stimulering goedkope woningbouw
De middelen uit de Realisatiestimulans zijn een beloning voor de geleverde prestatie: namelijk de start van de bouw van betaalbare woningen. Het doel van de Realisatiestimulans is het financieel ondersteunen van gemeenten in heel Nederland bij het realiseren van betaalbare woningen. Als de door derden gebouwde woningen voldoen aan de uitkeringsvoorwaarden heeft de gemeente voor deze woningen recht op de bijdrage. Die bijdrage kan de gemeente op een zelf in te vullen wijze investeren in toekomstige woningbouw of anderszins.

Voorgesteld wordt om een bedrag van € 56.000,- toe te voegen aan de reserve stimulering goedkope woningbouw.
  
Rechtmatigheid
In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die van belang zijn voor financiële handelingen van de gemeente. Met deze verantwoording geven wij invulling aan hoofdstuk 3 van de financiële verordening.

In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang:

-          het begrotingscriterium

-          het voorwaardencriterium

-          het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium.

De rapporteringstolerantie voor onrechtmatigheden is door de Raad vastgesteld op € 50.000,-.

De uitkomsten van de rechtmatigheidsverantwoording worden weergegeven in onderstaande tabel:

Toelichting:

Begrotingscriterium
Alle begrotingsoverschrijdingen (bruto) op de totale lasten per begrotingsprogramma (en daarmee overeenstemmende balansmutaties) en kredieten zijn onrechtmatig als deze lasten in strijd zijn met een wettelijke bepaling of met het beleid van de Raad. Overschrijding van budgetten binnen wet- en regelgeving en passend bij de uitvoering van het beleid van de Raad zijn niet onrechtmatig (netto).

Overschrijding lasten begrotingsprogramma’s en kredieten

In 2025 is er bij de begrotingsprogramma's sprake geweest van een beperkte overschrijding. Aangezien deze bedragen onder de rapporteringstolerantie valt wordt dit hier niet nader toegelicht.

Voorwaardencriterium
Bij dit criterium gaat het om toepassing van de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen. Die eisen en voorwaarden hebben betrekking op doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden bewijsstukken, recht, hoogte en duur.Wij hebben vastgesteld dat er onrechtmatigheden zijn voor een bedrag van € 226.000,- doordat de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet juist zijn toegepast. In 2024 was dit nog een bedrag van € 534.000,-. Hierin is een mooie vooruitgang geboekt in 2025.

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium
Misbruik is het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens. Met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te ontvangen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Oneigenlijk gebruik is het door het aangaan van rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen, ontvangen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de tekst van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. In boekjaar 2025 hebben wij geen misbruik- en oneigenlijk gebruik vastgesteld.

Eindconclusie:
Het totaal aan gerapporteerde onrechtmatigheden (lees: € 258k) is lager dan de vastgestelde verantwoordingsgrens van 2% van de gerealiseerde bestedingen (€ 2.1 miljoen). Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in overeenstemming met de Kadernota rechtmatigheid rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

Technische vragen over de Programmarekening 2025
De ervaring leert dat een document als de Programmarekening 2025 de nodige technische vragen kan oproepen: vragen over administratieve en beleidsmatige feitelijkheden of vragen over ‘hoe de tekst te lezen of te interpreteren’. Bij zulke vragen is de tussenkomst van het college niet nodig en volstaat een ambtelijke technische toelichting. Om te vermijden dat de technische vragen het politiek-bestuurlijke debat tijdens de commissie- en raadsvergadering ophouden, hebben wij voor u ook dit jaar de digitale vraagbaak jaarrekeningvragen@nunspeet.nl in het leven geroepen. Deze is beschikbaar van vrijdag 22 mei tot donderdag 25 juni 2026. Technische vragen die via dit e-mailadres worden gesteld, worden zo spoedig mogelijk ambtelijk via de e-mail beantwoord. De antwoorden aan de vragenstellers worden in kopie aan de gehele raad gemaild, waarmee alle raadsleden over dezelfde informatie beschikken.

Standpunt commissie
Dit onderwerp is in de commissie Maatschappij en Middelen tijdens haar vergadering van 4 juni 2026 aan de orde geweest.

Bijlagen
* Cijfermatige specificatie jaarrekeningsaldo op hoofdlijnen;
* Programmarekening 2025 (gepubliceerd in Pepperflow);
* Bijlagen jaarrekening 2025 (gepubliceerd onder ‘Meer’knop in Pepperflow);
* Verslag van bevindingen van Baker Tilly Accountants;
* Schriftelijke collegereactie op het verslag van bevindingen van Baker Tilly Accountants;
* Goedkeurende accountantsverklaring;
* Raadsvoorstel overheveling jaarbudgetten 2025 naar 2026 van 26 februari 2026;

HO

Burgemeester en wethouders van Nunspeet,

de secretaris,               de burgemeester,

mr. A. Heijkamp          C.W.J. Blom