Jaarrekening - Toelichting op de balans

Activa

Vaste activa

Toelichting op de balans

Tenzij aangegeven, zijn alle bedragen x € 1.000,-- weergegeven

Alle ten tijde van het opmaken van de jaarrekening beschikbare informatie over de feitelijke situatie per balansdatum is bij het opmaken van de jaarrekening in aanmerking genomen en verwerkt. Er hebben zich na het opmaken van de jaarrekening geen gebeurtenissen van betekenis voorgedaan die nadere informatie geven over de feitelijke situatie op balansdatum.

Activa

Materiële vaste activa 2020 2019
     
Boekwaarde per 1 januari 45.763 43.412
     
Verschuivingen GREX -2.323 119
Vermeerderingen 10.417 7.489
Verminderingen -1.604 -2.320
Bijdragen derden 0 0
Desinvesteringen 0 0
Afschrijvingen -2.719 -2.938
     
Boekwaarde per  31 december  49.534 45.763

Per specifiek onderdeel kan van de materiële vaste activa per 31 december 2020 het volgende verloopoverzicht worden gegeven:

Omschrijving Boekwaarde Vermeer- Vermin- Verschuivingen Afschrij- Boekwaarde
  1-1-2020 deringen deringen GREX vingen 31-12-2020
             
Gronden en terreinen (incl. bossen) 8.216 1.927 -385 -2.323 -9 7.426
Bedrijfsgebouwen 13.222 3.591 -303   -853 15.657
Woonruimten 95 0 0   -7 88
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 840 30 -24   -50 796
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken (riolering) waarvoor een heffing wordt geheven 4.082 102 0   -386 3.799
Vervoersmiddelen 468 154 0   -160 462
Machines, apparaten 565 476 -18   -240 783
Overige materiële activa 2.809 818 -205   -266 3.156
Overige materiële activa waarvoor een heffing wordt  geheven 193 14 0   -13 194
             
TOTAAL ECONOMISCH NUT 30.491 7.113 -935 -2.323 -1.985 32.361
             
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 6.670 3.144 -653   -428 8.733
Overige materiële vaste activa 8.601 160 -15   -306 8.441
             
TOTAAL MAATSCHAPPELIJK NUT 15.272 3.305 -668 0 -734 17.174
             
TOTAAL GENERAAL 45.763 10.417 -1.604 -2.323 -2.719 49.534

De boekwaarde Gronden en terreinen is verhoogd met de strategische aankopen, die in het verleden gerubriceerd waren onder de Voorraden. Op grond van gewijzigde BBV voorschriften is deze aanpassing doorgevoerd.
Voor een gedetailleerd overzicht van de vaste activa, inclusief de investeringen en afschrijvingen, wordt verwezen naar de Staat van investeringen (bijlage 2.1) en voor een overzicht van de bestedingen en mate van realisatie wordt verwezen naar de bijlage Overzicht restantkredieten (bijlage 2.2) in het boekwerk Bijlagen jaarrekening 2020.

Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen, leningen, overige langlopende leningen en overige uitzettingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van eventuele aflossingen. Deelnemingen worden in afwijking hiervan gewaardeerd tegen marktwaarde als deze waarde lager is dan de verkrijgingsprijs. De bijdrage in activa in eigendom van derden wordt gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdrage verminderd met afschrijvingen.
Onder uitzettingen worden aandelen, obligaties, maar ook leningen en langlopende vorderingen verstaan. Uitzettingen met een looptijd korter dan een jaar worden opgenomen onder de vlottende activa. Uitzettingen met een oorspronkelijke looptijd van langer dan een jaar worden gedurende de gehele looptijd onder de financiële vaste activa opgenomen.

FINANCIËLE VASTE ACTIVA

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen

Samenstelling 2020 2019
Aandelen Inclusief Groep 417 417
Aandelen Afvalsturing Friesland 28 28
Aandelen NV Bank Nederlandse Gemeenten 188 188
Aandelen Vitens NV 4 4
Aandelen Alliander NV 34 34
Ledenkapitaal Coöperatie Gastvrije Randmeren 10 10
Kapitaalstorting Sportbedrijf Nunspeet 62  
Totaal 743 681

Het totale effectenbezit bedraagt per 31 december 2020
• 3.130 aandelen Inclusief Groep met een nominale waarde incl. agio van € 416.520,--
• 63 aandelen Afvalsturing Friesland met een nominale waarde van € 28.350,--
• 75.075 aandelen BNG met een nominale waarde van € 187.687,50
• 24.035 aandelen Vitens met een nominale waarde van € 4.061,92
• 339.318 aandelen Alliander met een nominale waarde van € 34.423,64
• Ledeninbreng in de Coöperatie Gastvrije Randmeren € 10.000,--

In 2020 heeft Sportbedrijf Nunspeet een kapitaalstorting ontvangen van € 62.000,-- om fluctuaties in de liquiditeit op te kunnen vangen.

Verstrekte langlopende leningen c.a.

Samenstelling 2020 2019
Hypothecaire leningen personeelsleden 34 38
Achtergestelde Geldlening Vitens - 107
Startersleningen 2.002 2.145
Duurzaamheidsleningen 913 895
Toekomstbestendig Wonen 32  
Totaal 2.981 3.185

De achtergestelde geldlening Vitens is in 2020 volledig afgelost.

Vlottende activa

VLOTTENDE ACTIVA

Voorraden

Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs dan wel lagere marktwaarde.

De waardering van de gronden in exploitatie per 31 december 2020 is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2021 en de uitkomsten van de door de gemeente uitgevoerde risicoanalyses ter zake. Dit betreft de beste inschatting op dit moment die omgeven is door de nodige risico’s, aannames en veronderstellingen die periodiek (jaarlijks) worden herzien. Deze periodieke herziening kan - mede gezien de huidige onzekere marktomstandigheden – leiden tot een aangepaste waardering van de gronden in exploitatie en de hiermee samenhangende voorziening voor negatieve grondexploitaties. Voor een gedetailleerde toelichting van de gehanteerde uitgangspunten evenals risico’s en onzekerheden van grondexploitaties (en niet in exploitatie genomen gronden) verwijzen wij naar de paragraaf grondbeleid.

De voorschriften geven aan dat voldoende financiële buffer nodig is om eventuele toekomstige verliezen te kunnen opvangen. Dit heeft geleid tot de vorming van een voorziening risico’s grondexploitaties. De voorziening van € 407.000,-- is voorzien voor het verlies Weversweg (€ 87.000,--), het facilitaire deel van de Kolk (€ 95.000,--), Bedrijventerrein Elspeet (€ 124.000,--) en Elspeterbosweg, Vierhouten (€ 101.000,--).

Voorraad grond voor grondexploitatie (x € 1000,--)

Samenstelling 2020 2019
c. Complexen in exploitatie 5.369 3.596
d. Voorziening grondexploitatie -407 -1.143
Totaal 4.962 2.453

Gronden zonder kostprijsberekening en Overige gronden zijn gerubriceerd onder de materiële vaste activa.


Voor het totaal van de in exploitatie zijnde complexen kan van het verloop in 2020 het volgende overzicht (x 1 mln.) worden weergegeven:

 

 

Balanswaarde 31 december 2020

Geraamde nog te maken kosten

Geraamde nog te realiseren opbrengsten

Geraamd resultaat

 

 

Industrieterrein De Kolk

 

0,6

8,4

-8,9

0,0

Kijktuinen

 

0,9

2,3

-3,1

0,0

Elspeet  Noordwest

 

-0,5

0,5

-0,0

-0,1

Molenbeek

 

2,0

8,9

-12,2

-1,3

Weversweg

 

0,1

0,4

-0,4

0,1

Elspeterbosweg 9, Vierhouten

 

0,3

0,3

-0,5

0,1

Bedrijventerrein Elspeet

 

1,9

2,5

-4,3

0,1

Totaal onderhanden werk, gronden in exploitatie

 

5,4

23,2

-29,5

1,0

Specificatie verloop boekwaarden

 

Complexen in exploitatie

Boekwaarde 1 januari 2020

3.596

Elspeterbosweg, Vierhouten (vanaf MVA)

344

Bedrijventerrein Elspeet (vanaf Terreinen)

1.811

Verwerking boekwerk jaarrekening 2019

168

Kosten

4006

Opbrengsten

-7.243

Winstneming De Kolk

1.068

Winstneming Molenbeek

1.465

Winstneming Elspeet Noord-West

138

Afronding

16

Boekwaarde 31 december 2020

5.369

Voorziening grondexploitatie

-407

Boekwaarde  31 december 2020

4.962

Voor een verdere toelichting van de grondexploitatie wordt verwezen naar de bijlagen 3.1 en 3.2 in het boekwerk Bijlagen Jaarrekening 2020.

Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar

Samenstelling per 31 december

2020

2019

Debiteuren overig

648

2.476

Voorziening dubieuze debiteuren

-23

-25

Vorderingen op openbare lichamen

131

272

Belastingdebiteuren                      

526

458

Voorziening dubieuze belastingdebiteuren

-52

-24

Rekening courant met niet financiële instellingen (SVN)

 

627

516

Uitzettingen in ’s Rijks schatkist (SKB)

18.037

14.323

Totaal

19.894

17.996


De vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Schatkistbankieren (SKB)
Decentrale overheden zijn verplicht om hun overtollige middelen in 's Rijks schatkist aan te houden. Om het dagelijkse kasbeheer te vereenvoudigen is er een drempelbedrag, afhankelijk van het begrotingstotaal, dat buiten de schatkist mag worden gehouden.
Het drempelbedrag is gelijk aan 0,75% van het begrotingstotaal indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen. Indien het begrotingstotaal hoger is dan € 500 miljoen is de drempel gelijk aan € 3,75 miljoen plus 0,2% van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. De drempel is nooit lager dan € 250.000,--.

De benutting van het drempelbedrag wordt berekend als gemiddelde over alle dagen in het kwartaal. Gemiddeld mag een decentrale overheid dus maximaal het drempelbedrag buiten de schatkist hebben gehouden.

Liquide middelen
De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Samenstelling per 31 december 2020 2019
Rekening-courant saldi banken 35 39

 

Overlopende activa
De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Samenstelling per 31 december 2020 2019
Diverse nog te ontvangen bedragen 7.601 6.757
Te ontvangen subsidie Natuur- en landschapsbeheer 335 222
Vooruitbetaalde bedragen 464 266
Totaal 8.400 7.245

Onder de overlopende activa (nog te ontvangen bedragen) zijn ook de vorderingen Sociaal opgenomen voor het “netto” bedrag. Het oninbaar verwachte deel is al voorzien en ten laste van de exploitatie verantwoord.

Passiva

Vaste passiva

PASSIVA
Voor zover niet anders vermeld, zijn passiva gewaardeerd tegen nominale waarde.

Eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit de staat van baten en lasten.
De samenstelling van het eigen vermogen is als volgt:

  2020 2019
Algemene reserves 2.526 1.806
Bestemmingsreserves 44.437 42.549
Bestemmingsreserve gerealiseerd resultaat 7.243 4.528
Totaal reserves 54.206 48.883

Het verloop van de algemene reserve is als volgt:

Algemene reserve    
Saldo 1 januari 2020   1.806
Toevoegingen 6.481  
Beschikkingen 5.761  
Stand per 31 december 2020 (exclusief resultaat 2020)   2.526

 

Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd ter afdekking van:

  • verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs is in te schatten;
  • op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten;
  • kosten die in een volgend begrotingsjaar worden gemaakt, als het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.

Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Aan voorzieningen wordt geen rente toegevoegd.

Het verloop van de voorzieningen (in euro’s) is in 2020 als volgt:

Omschrijving Saldo 1-1-2020 Vermeerdering 2020 Vermindering 2020 Saldo 31-12-2020
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's        
Pensioenaanspraken wethouders 2.250.830 348.108 60.571 2.538.367
Personeelsgaranties 268.416   24.219 244.197
Planschades-Juridische procedures 11.998   11.998 -
Voorziening ter egalisatie van kosten        
Groot onderhoud de Brake 133.334   23.072 110.262
Voorzieningen (beklemde middelen)        
Tarieven afvalstoffenheffing 1.018.463   571.000 447.463
Tarieven rioolheffing 2.606.559 342.134 54.000 2.894.693
Onderhoud recreatieve fietspaden 1.249.818 18.747 50.453 1.218.112
Vermogen Stichting D.G. van Beuningenfonds 265.168 2.652   267.820
Totaal Voorzieningen 7.804.586 711.641 795.313 7.720.914

De voorziening pensioenaanspraken wethouders heeft als doel om toekomstige pensioenrechten van wethouders te bekostigen. Jaarlijks wordt de benodigde storting berekend aan de hand van een actuele actuariële berekening.

Uit de voorziening personeelsgaranties worden de verplichtingen betaald voortvloeiend uit gemaakte afspraken met een aantal medewerkers.

De voorziening groot onderhoud Sport- en Recreatiecentrum De Brake is ingesteld om te beschikken over financiële middelen voor het uitvoeren van groot onderhoud aan het sportcomplex. In verband met de verwachte sluiting is de voorziening groot onderhoud per 31 december 2020 bepaald op € 110.262,--.  Dit geschatte bedrag is nodig voor het noodzakelijk uit te voeren onderhoud (instandhouding).

De voorziening planschades en juridische procedures is bedoeld voor de dekking van kosten die kunnen voortvloeien uit mogelijk rechtmatig overheidshandelen (verzoeken van planschade als gevolg van een bestemmingsplanherziening) en ter dekking van kosten die kunnen voortvloeien uit mogelijk onrechtmatig overheidshandelen (lopende juridische procedures met betrekking tot de beleidsterreinen Bouwen en Bestuurlijke Zaken).

Beklemde middelen derden betreffen van derden ontvangen gelden met een specifiek bestedingsdoel. Deze gelden mogen niet aan een ander doel worden besteed en zijn daarom beklemd. Wanneer het gaat om beklemde middelen die van andere partijen zijn ontvangen (dus niet overheden), dan moeten conform BBV voorschriften deze middelen zijn opgenomen als voorziening (artikel 44 lid 2).

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer

Vaste geldleningen 2020 2019
Restantschuld leningen per 1 januari 10.773 12.492
Nieuw opgenomen geldleningen - -
Af: normale aflossing 1.615 1.719
Restantschuld leningen per 31 december
9.158 10.773

Vlottende passiva

VLOTTENDE PASSIVA
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

De samenstelling is als volgt: 2020 2019
Crediteuren 4.411 6.676
Overige schulden: Waarborgsommen derden 9 11
- Transitorische rente 180 210
- Dwangsommen 54 110
Totaal 4.654 7.007

 

Overlopende passiva

De samenstelling is als volgt 2020 2019
Nog te betalen bedragen 2.855 2.371
Vooruit ontvangen bedragen rijksoverheid 7.006 163
Vooruit ontvangen bedragen Provincie 223 304
Vooruit ontvangen parkeervoorzieningen 10 10
Overige vooruit ontvangen bedragen 6 46
Kruisposten - -
Totaal 10.100 2.894

Specificatie verloop vooruit ontvangen bedragen provincie:

Omschrijving Saldo 1-1-2020 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2020
Subsidie monumenten 2017 40 - 40 -
Subsidie monumenten 2018 39 - 39 -
Subsidie monumenten 2019 64 - 64 -
Subsidie monumenten 2020 - 74 12 62
Kwaliteitsverbetering fietspad Lagerweij Bospad 161 - - 161
Totaal 304 74 155 223

Specificatie verloop vooruit ontvangen bedragen (rijks)overheid:

Omschrijving Saldo 1-1-2020 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2020
TOZO-regeling   3.677   3.677
SPUK-regeling stimulering sport   2.613   2.613
Subsidie reductie energiegebruik woningen   321   321
Subsidie geluidssanering Harderwijkerweg   24   24
Subsidie Diamant   15   15
Bijdrage OAB 150 356 150 356
Subsidie verkeersmaatregelen Oenenburg 11   11 -
Subsidie geluidwerende gevelmaatregelen 2 - 2 -
Totaal 163 7.006 163 7.006

Rentelasten

Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven: Rekening Begroting incl. wijz. Rekening
  2020 2020 2019
Rente langlopende geldleningen 341 390 421
Rente kortlopende geldleningen 60 - 6
Rente eigen financieringsmiddelen - - -
Totaal 401 390 427

Langlopende geldleningen
Er zijn in 2020 geen langlopende leningen aangetrokken. Voor zover binnen de kasgeldlimiet was toegestaan, werd in 2020 zo veel mogelijk met kort geld gefinancierd. Dit gezien de lagere rentetarieven ten opzichte van de kapitaalmarktrente.

Rente kortlopende geldleningen
Het was gezien de lage rentestand op de geldmarkt in 2020 heel aantrekkelijk om investeringen met zogenoemd kort geld te financieren. Binnen de gestelde kaders is hier zo optimaal mogelijk gebruik van gemaakt. Daarbij is de kapitaalmarkt nauwlettend in het oog gehouden om bij een rentestijging te gaan consolideren van kasgeldleningen naar vaste geldleningen.

Rente eigen financieringsmiddelen
Als gevolg van de wijzigingen in de BBV wordt er vanaf 2017 geen rente meer berekend over de eigen financieringsmiddelen.

Afschrijvingen

Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven: Rekening 2020 Begroting incl. wijz. 2020 Rekening 2019
Totale afschrijvingslasten 2.830 3.563 3.092

Gewaarborgde leningen
Het buiten de balanstelling opgenomen bedrag (in euro’s) voor gewaarborgde leningen is als volgt te specificeren:

Naam geldnemer Doel geldlening Restant per 01-01-2020 Restant per 31-12-2020 Gewaarborgd door gemeente
Vitens, Zwolle Drinkwatervoorziening 6.806.703

-

-
Inclusief Groep Nunspeet Werkvoorziening 1.833.333 1.750.000 256.666
Stichting Habion Sociale woningbouw 5.200.000 5.200.000 2.600.000
Omnia Wonen Sociale woningbouw 113.043.883 106.116.152 83.654.652
Nunspeetse Ruiterclub Tweede rijhal 76.001 69.667 69.667
Garanties Particulieren Aankoop woningen 879.021 813.864 813.864
Totaal   127.838.941 113.949.683 87.394.849

Een nadere detaillering van de leningen is als bijlage 2.4 en 2.5 opgenomen in het Bijlagenboek Jaarrekening 2019.

Niet in de balans opgenomen verplichtingen en rechten
Voor langlopende leasecontracten zijn geen verplichtingen aangegaan.