Jaarrekening - Toelichting op de balans

Activa

Vaste activa

Toelichting op de balans

Tenzij aangegeven, zijn alle bedragen x € 1.000,-- weergegeven

Alle ten tijde van het opmaken van de jaarrekening beschikbare informatie over de feitelijke situatie per balansdatum is bij het opmaken van de jaarrekening in aanmerking genomen en verwerkt. Er hebben zich na het opmaken van de jaarrekening geen gebeurtenissen van betekenis voorgedaan die nadere informatie geven over de feitelijke situatie op balansdatum.

Activa

Materiële vaste activa 2021 2020
     
Boekwaarde per 1 januari 49.534 45.763
     
Verschuivingen GREX 0 -2.323
Vermeerderingen 16.448 10.417
Verminderingen -859 -1.604
Bijdragen derden 0 0
Desinvesteringen 0 0
Afschrijvingen -2.859 -2.719
     
Boekwaarde per  31 december  62.264 49.534

Per specifiek onderdeel kan van de materiële vaste activa per 31 december 2021 het volgende verloopoverzicht worden gegeven:

Omschrijving Boekwaarde Vermeer- Vermin- Verschuivingen Afschrij- Boekwaarde
  1-1-2021 deringen deringen GREX vingen 31-12-2021
             
Gronden en terreinen (incl. bossen) 7.426 2.110 -203 0 -12 9.320
Bedrijfsgebouwen 15.657 4.045 -141   -956 18.605
Woonruimten 88 229 -26   -10 281
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 796 161 -9   -27 921
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken (riolering) waarvoor een heffing wordt geheven 3.799 16 0   -313 3.502
Vervoersmiddelen 462 4 0   -156 310
Machines, apparaten 783 647 -8   -272 1.150
Overige materiële activa 3.156 1.737 -331   -274 4.288
Overige materiële activa waarvoor een heffing wordt  geheven 194 2 0   -13 182
             
TOTAAL ECONOMISCH NUT 32.361 8.951 -719 0 -2.034 38.559
             
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 8.733 2.807 -72   -496 10.972
Overige materiële vaste activa 8.441 4.689 -68   -329 12.733
             
TOTAAL MAATSCHAPPELIJK NUT 17.174 7.496 -140 0 -825 23.704
             
TOTAAL GENERAAL 49.535 16.447 -859 0 -2.859 62.264

De boekwaarde Gronden en terreinen is verhoogd met de strategische aankopen, die in het verleden gerubriceerd waren onder de Voorraden. Op grond van gewijzigde BBV voorschriften is deze aanpassing doorgevoerd.
Voor een gedetailleerd overzicht van de vaste activa, inclusief de investeringen en afschrijvingen, wordt verwezen naar de Staat van investeringen (bijlage 2.1) en voor een overzicht van de bestedingen en mate van realisatie wordt verwezen naar de bijlage Overzicht restantkredieten (bijlage 2.2) in het boekwerk Bijlagen jaarrekening 2021.

Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen, leningen, overige langlopende leningen en overige uitzettingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van eventuele aflossingen. Deelnemingen worden in afwijking hiervan gewaardeerd tegen marktwaarde als deze waarde lager is dan de verkrijgingsprijs. De bijdrage in activa in eigendom van derden wordt gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdrage verminderd met afschrijvingen.
Onder uitzettingen worden aandelen, obligaties, maar ook leningen en langlopende vorderingen verstaan. Uitzettingen met een looptijd korter dan een jaar worden opgenomen onder de vlottende activa. Uitzettingen met een oorspronkelijke looptijd van langer dan een jaar worden gedurende de gehele looptijd onder de financiële vaste activa opgenomen.

FINANCIËLE VASTE ACTIVA

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen

Samenstelling 2021 2020
Aandelen Inclusief Groep 417 417
Aandelen Afvalsturing Friesland 28 28
Aandelen NV Bank Nederlandse Gemeenten 188 188
Aandelen Vitens NV 4 4
Aandelen Alliander NV 34 34
Ledenkapitaal Coöperatie Gastvrije Randmeren 10 10
Kapitaalstorting Sportbedrijf Nunspeet 62 62
Obligatielening Alliander 1.488 0
Totaal 2.231 743

Het totale effectenbezit bedraagt per 31 december 2021
• 3.130 aandelen Inclusief Groep met een nominale waarde incl. agio van € 416.520,--
• 63 aandelen Afvalsturing Friesland met een nominale waarde van € 28.350,--
• 75.075 aandelen BNG met een nominale waarde van € 187.687,50
• 24.035 aandelen Vitens met een nominale waarde van € 4.061,92
• 339.318 aandelen Alliander met een nominale waarde van € 34.423,64
• Ledeninbreng in de Coöperatie Gastvrije Randmeren € 10.000,--

In 2020 heeft Sportbedrijf Nunspeet een kapitaalstorting ontvangen van € 62.000,-- om fluctuaties in de liquiditeit op te kunnen vangen.

In 2021 is de gemeente ingegaan op het verzoek van Alliander om deel te nemen in de verstrekking van een reverse converteerbare hybride obligatielening voor een bedrag van  maximaal € 1.488.292,-. Het recht op conversie betekent dat de leningnemer (Alliander NV) het recht heeft de lening gedeeltelijk of geheel om te zetten in aandelen indien de A-rating op grond van objectieve omstandigheden onzeker wordt.

Verstrekte langlopende leningen c.a.

Samenstelling 2021 2020
Hypothecaire leningen personeelsleden 31 34
Startersleningen 1.665 2.002
Duurzaamheidsleningen 997 913
Toekomstbestendig Wonen -110 32
Totaal 2.583 2.981

 

Vlottende activa

VLOTTENDE ACTIVA

Voorraden

Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs dan wel lagere marktwaarde.

De waardering van de gronden in exploitatie per 31 december 2021 is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2022 en de uitkomsten van de door de gemeente uitgevoerde risicoanalyses ter zake. Dit betreft de beste inschatting op dit moment die omgeven is door de nodige risico’s, aannames en veronderstellingen die periodiek (jaarlijks) worden herzien. Deze periodieke herziening kan - mede gezien de huidige onzekere marktomstandigheden – leiden tot een aangepaste waardering van de gronden in exploitatie en de hiermee samenhangende voorziening voor negatieve grondexploitaties. Voor een gedetailleerde toelichting van de gehanteerde uitgangspunten evenals risico’s en onzekerheden van grondexploitaties (en niet in exploitatie genomen gronden) verwijzen wij naar de paragraaf grondbeleid.

De voorschriften geven aan dat voldoende financiële buffer nodig is om eventuele toekomstige verliezen te kunnen opvangen. Dit heeft geleid tot de vorming van een voorziening risico’s grondexploitaties. De voorziening van € 446.000,-- is voorzien voor het verlies Weversweg (€ 78.000,--), het facilitaire deel van de Kolk (€ 115.000,--) en Elspeterbosweg 9, Vierhouten (€ 253.000,--).

Voorraad grond voor grondexploitatie (x € 1000,--)

Samenstelling 2021 2020
c. Complexen in exploitatie 11.939 5.369
d. Voorziening grondexploitatie -446 -407
Totaal 11.493 4.962

Gronden zonder kostprijsberekening en Overige gronden zijn gerubriceerd onder de materiële vaste activa.


Voor het totaal van de in exploitatie zijnde complexen kan van het verloop in 2021 het volgende overzicht (x 1 mln.) worden weergegeven:

 

 

Balanswaarde 31 december 2021

Geraamde nog te maken kosten

Geraamde nog te realiseren opbrengsten

Geraamd resultaat

 

 

Industrieterrein De Kolk

 

5,4

2,0

-8,7

-1,4

Kijktuinen

 

1,1

2,1

-3,6

-0,5

Elspeet  Noordwest

 

0,0

0,0

-0,0

-0,0

Molenbeek

 

2,3

5,0

-9,2

-2,0

Weversweg

 

0,4

0,1

-0,4

0,1

Elspeterbosweg 9, Vierhouten

 

0,4

0,4

-0,5

0,3

Bedrijventerrein Elspeet

 

2,3

1.9

-4,4

0,2

Totaal onderhanden werk, gronden in exploitatie

 

11,9

11,4

-26,9

-3,6

Specificatie verloop boekwaarden

 

Complexen in exploitatie

Boekwaarde 1 januari 2021

5.369

Kosten

9.693

Opbrengsten

-5.092

Correctie winstneming De Kolk

-1.307

Winstneming Molenbeek

3.057

Winstneming Kijktuinen

36

Winstneming Industrieterrein Elspeet

11

Einde winstneming Elspeet Noord-West

187

Afronding/correctie

-15

Boekwaarde 31 december 2021

11.939

Voorziening grondexploitatie

-446

Boekwaarde  31 december 2021

11.493

Voor een verdere toelichting van de grondexploitatie wordt verwezen naar de bijlagen 3.1 en 3.2 in het boekwerk Bijlagen Jaarrekening 2021.

Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar

Samenstelling per 31 december

2021

2020

Debiteuren overig

516

648

Voorziening dubieuze debiteuren

-6

-23

Vorderingen op openbare lichamen

32

131

Belastingdebiteuren                      

753

526

Voorziening dubieuze belastingdebiteuren

-15

-52

Rekening courant met niet financiële instellingen (SVN)

 

1.360

627

Uitzettingen in ’s Rijks schatkist (SKB)

1.414

18.037

Totaal

4.054

19.894


De vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Schatkistbankieren

Schatkistbankieren (SKB)
Sinds 2013 is het schatkistbankieren voor de gemeente van toepassing. Dit heeft een wettelijke basis in de wet Financiering decentrale overheden (wet FIDO). Concreet betekent dit dat gemeenten verplicht zijn om hun overtollige liquide middelen aan te houden in de schatkist bij het rijk. Gemeenten mogen alleen positieve banksaldi voor het betalingsverkeer op eigen bankrekeningen aanhouden.  Voor de aan te houden middelen in ’s Rijks schatkist is vanaf 1 juli 2021 een drempel van toepassing, die is vastgesteld op 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1.000.000,--.afhankelijk van het begrotingstotaal, dat buiten de schatkist mag worden gehouden.

De benutting van het drempelbedrag wordt berekend als gemiddelde over alle dagen in het kwartaal. Gemiddeld mag een decentrale overheid dus maximaal het drempelbedrag buiten de schatkist hebben gehouden.

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000,--)
Verslagjaar 2021
(1) Drempelbedrag tot 1 juli 2021 509,33
Drempelbedrag vanaf 1 juli 2021 1.358,20
Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
(2) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen 55 73 44 61
(3a) = (1) > (2) Ruimte onder het drempelbedrag 454 436 1.314 1.298
(3b) = (2) > (1) Overschrijding van het drempelbedrag - - - -
(1) Berekening drempelbedrag
Verslagjaar 2021
(4a) Begrotingstotaal verslagjaar 67.910
(4b) Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen 67.910
(4c) Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat -
(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van € 250.000,-- Drempelbedrag 509,33
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000,-- Drempelbedrag vanaf 1 juli 2021 1.358,20
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal
(5a) Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) 4.948 6.683 4.083 5.581
(5b) Dagen in het kwartaal 90 91 92 92
(2) - (5a) / (5b) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen 55 73 44 61

Liquide middelen en overlopende activa

Liquide middelen
De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Samenstelling per 31 december 2021 2020
Rekening-courant saldi banken 57 35

Overlopende activa
De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Samenstelling per 31 december  2021 2020
Diverse nog te ontvangen bedragen  10.845 7.601
Te ontvangen subsidie Natuur- en landschapsbeheer 0 335
Te ontvangen provinciale subsidie Energieloketten  42 0
Vooruitbetaalde bedragen  604 464
Totaal 11.491 8.400

Onder de overlopende activa (nog te ontvangen bedragen) zijn ook de vorderingen Sociaal opgenomen voor het “netto” bedrag. Het oninbaar verwachte deel is al voorzien en ten laste van de exploitatie verantwoord.

Passiva

Vaste passiva

PASSIVA
Voor zover niet anders vermeld, zijn passiva gewaardeerd tegen nominale waarde.

Eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit de staat van baten en lasten.
De samenstelling van het eigen vermogen is als volgt:

  2021 2020
Algemene reserves 3.074 2.526
Bestemmingsreserves 51.853 44.437
Bestemmingsreserve gerealiseerd resultaat 6.692 7.243
Totaal reserves 61.619 54.206

Het verloop van de algemene reserve is als volgt:

Algemene reserve    
Saldo 1 januari 2021   2.526
Toevoegingen 8.015  
Beschikkingen 7.467  
Stand per 31 december 2021 (exclusief resultaat 2021)   3.074

 

Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd ter afdekking van:

  • verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs is in te schatten;
  • op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten;
  • kosten die in een volgend begrotingsjaar worden gemaakt, als het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.

Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Aan voorzieningen wordt geen rente toegevoegd.

Het verloop van de voorzieningen (in euro’s) is in 2021 als volgt:

Omschrijving Saldo 1-1-2021 Vermeerdering 2021 Vermindering 2021 Saldo 31-12-2021
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's        
Pensioenaanspraken wethouders 2.538.367   108.348 2.430.019
Personeelsgaranties 244.197   25.111 219.086
Planschades-Juridische procedures 0 10.000   10.000
Voorziening ter egalisatie van kosten        
Groot onderhoud de Brake 110.262   20.476 89.786
Voorzieningen (beklemde middelen)        
Tarieven afvalstoffenheffing 447.363   286.100 161.263
Tarieven rioolheffing 2.894.692 655.251 110.000 3.439.943
Onderhoud recreatieve fietspaden 1.218.113 12.181 32.361 1.197.933
Vermogen Stichting D.G. van Beuningenfonds 267.820 2.678   270.498
Totaal Voorzieningen 7.720.814 680.110 582.396 7.818.528

De voorziening pensioenaanspraken wethouders heeft als doel om toekomstige pensioenrechten van wethouders te bekostigen. Jaarlijks wordt de benodigde storting berekend aan de hand van een actuele actuariële berekening.

Uit de voorziening personeelsgaranties worden de verplichtingen betaald voortvloeiend uit gemaakte afspraken met een aantal medewerkers.

De voorziening groot onderhoud Sport- en Recreatiecentrum De Brake is ingesteld om te beschikken over financiële middelen voor het uitvoeren van groot onderhoud aan het sportcomplex. In verband met de verwachte sluiting is de voorziening groot onderhoud per 31 december 2021 bepaald op € 89.786,--.  Dit geschatte bedrag is nodig voor het noodzakelijk uit te voeren onderhoud (instandhouding).

De voorziening planschades en juridische procedures is bedoeld voor de dekking van kosten die kunnen voortvloeien uit mogelijk rechtmatig overheidshandelen (verzoeken van planschade als gevolg van een bestemmingsplanherziening) en ter dekking van kosten die kunnen voortvloeien uit mogelijk onrechtmatig overheidshandelen (lopende juridische procedures met betrekking tot de beleidsterreinen Bouwen en Bestuurlijke Zaken).

Beklemde middelen derden betreffen van derden ontvangen gelden met een specifiek bestedingsdoel. Deze gelden mogen niet aan een ander doel worden besteed en zijn daarom beklemd. Wanneer het gaat om beklemde middelen die van andere partijen zijn ontvangen (dus niet overheden), dan moeten conform BBV voorschriften deze middelen zijn opgenomen als voorziening (artikel 44 lid 2).

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer

Vaste geldleningen 2021 2020
Restantschuld leningen per 1 januari 9.158 10.773
Nieuw opgenomen geldleningen - -
Af: normale aflossing 1.531 1.615
Restantschuld leningen per 31 december
7.627 9.158

Vlottende passiva

VLOTTENDE PASSIVA
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

De samenstelling is als volgt: 2021 2020
Crediteuren 4.367 4.411
Overige schulden: Waarborgsommen derden 9 9
- Transitorische rente 151 180
- Dwangsommen 25 54
Totaal 4.552 4.654

 

Overlopende passiva

De samenstelling is als volgt 2021 2020
Nog te betalen bedragen 6.555 3.565
Vooruit ontvangen bedragen rijksoverheid 5.737 7.006
Vooruit ontvangen bedragen Provincie 275 223
Vooruit ontvangen parkeervoorzieningen 10 10
Overige vooruit ontvangen bedragen 24 6
Kruisposten - -
Totaal 12.601 10.810

 

Specificatie verloop vooruit ontvangen van Rijksoverheid

Omschrijving Saldo 1-1-2021 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2021
TOZO-regeling 2020 3.677 - 3.677 -
TOZO-regeling 2021 - 907 - 907
SPUK-regeling stimulering sport 2020 2.613 - 2.613 -
SPUK-regeling stimulering sport 2021 - 4.290 364 3.926
Inhalen COVID-19 onderwijsvertraging - 89 - 89
SPUK toeslagenaffaire - 7 - 7
SPUK ondersteuning toezicht handhaving - 2 - 2
Subsidie reductie energiegebruik woningen 321 - 321 -
Subsidie geluidssanering Harderwijkerweg 24 - 2 22
Subsidie geluidssanering Oenenburg - 11 - 11
Subsidie Diamant 15 - 5 10
Subsidie RREW - 171 - 171
Subsidie EAW - 21 - 21
Subsidie uitkering ventilatie in scholen - 167 - 167
Subsidie CTB - 42 12 30
Bijdrage Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 356 18 - 374

Totaal

7.006 5.725 6.994 5.737

 

Specificatie verloop vooruit ontvangen bedragen van Provincie:

Omschrijving Saldo 1-1-2021 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2021
Subsidie monumenten 2020 62 - 62 -
Subsidie monumenten 2021 - 79 7 72
Kwaliteitsverbetering fietspad Lagerweij Bospad 161 - - 161
Duurzaamheidsloket - 42 - 42
Totaal 223 121 69 275

 

Rentelasten

Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven: Rekening Begroting incl. wijz. Rekening
  2021 2021 2020
Rente langlopende geldleningen 313 315 421
Rente kortlopende geldleningen 12 - 6
Rente eigen financieringsmiddelen - - -
Totaal 325 315 427

Langlopende geldleningen
Er zijn in 2021 geen langlopende leningen aangetrokken. Voor zover binnen de kasgeldlimiet was toegestaan, werd in 2021 zo veel mogelijk met kort geld gefinancierd. Dit gezien de lagere rentetarieven ten opzichte van de kapitaalmarktrente.

Rente kortlopende geldleningen
Het was gezien de lage rentestand op de geldmarkt in 2021 heel aantrekkelijk om investeringen met zogenoemd kort geld te financieren. Binnen de gestelde kaders is hier zo optimaal mogelijk gebruik van gemaakt. Daarbij is de kapitaalmarkt nauwlettend in het oog gehouden om bij een rentestijging te gaan consolideren van kasgeldleningen naar vaste geldleningen.

Rente eigen financieringsmiddelen
Als gevolg van de wijzigingen in de BBV wordt er vanaf 2017 geen rente meer berekend over de eigen financieringsmiddelen.

Afschrijvingen

Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven: Rekening 2021 Begroting incl. wijz. 2021 Rekening 2020
Totale afschrijvingslasten 2.862 4.413 2.830

 

Gewaarborgde leningen
Het buiten de balanstelling opgenomen bedrag (in euro’s) voor gewaarborgde leningen is als volgt te specificeren:

Naam geldnemer Doel geldlening Restant per 01-01-2021 Restant per 31-12-2021 Gewaarborgd door gemeente
Inclusief Groep Nunspeet Werkvoorziening

1.750.000

1.666.667 233.333
Stichting Habion Sociale woningbouw 5.200.000 20.671.000 5.288.000
Omnia Wonen Sociale woningbouw 106.116.152

129.986.389

86.428.746
Nunspeetse Ruiterclub Tweede rijhal 69.667 63.333 63.333
Garanties Particulieren Aankoop woningen 813.864 523.857 523.857
Woonzorg Nederland Sociale woningbouw - 61.235.000 62.000
Totaal   113.949.683 214.146.246 92.599.269

Een nadere detaillering van de leningen is als bijlage 2.4 en 2.5 opgenomen in het Bijlagenboek Jaarrekening 2021.

Niet in de balans opgenomen verplichtingen en rechten
Voor langlopende leasecontracten zijn geen verplichtingen aangegaan.